
Het technisch team heeft al heel wat
uurtjes/dagen/maanden gestoken
in de wederopbouw van het orgel. Het is al heel ver gevorderd.
Om u te laten delen in deze voortgang van dit
orgel, hier onze belevenissen.
Deze pagina bevat aardig wat foto's. Dit betekent dat het inladen van deze pagina iets langer zal duren bij langzamere internetverbindingen.
In september, oktober 2005 hoorden we van onze vriend en NOF-
bestuurslid Jan de Boer dat het Compton orgel in Middelburg uitgebouwd moest
worden en of wij daarbij wilden helpen.
Wij zeiden daar spontaan ja op en op 4 november 2005 begonnen we enthousiast met
behulp van een aantal bestuursleden en leden van de Zeeuwse Theater Orgel
Stichting met het uitbouwen, met een huisje op een camping als uitvalsbasis. Al
dat reizen vonden we maar tijdverlies.
Op 11 november kwam een van de helpers met een grote vrachtwagen voorgereden en
onder grote belangstelling van de lokale radio begon de verhuizing.
Na het overgrote deel van de onderdelen als pijpen, windlades e.d. bij de
opslagruimte in Hillegom te hebben gebracht, zijn we naar het einddoel gereden:
het Kunkels Museum te Haarlem.
Terwijl er werd overlegd over de bouw van de orgelkamers zijn we alvast begonnen
met het reviseren van de windlades: magneetkapjes controleren op roest en
schoonmaken, de magneten testen en kapotte repareren, de balgjes verwijderen en
schoonmaken en de lijm- en pakkingresten uit de windlade verwijderen om de
nieuwe balgjes zo snel mogelijk weer terug te kunnen plaatsen.
Dat moest zo nauwkeurig mogelijk gebeuren om de kleppen goed hun luchtgaten af
te laten sluiten. Gebeurd dit niet en je zet de pijpen terug en de wind aan: het
orgel begint uit zichzelf te spelen, de zogenaamde ‘hangers’. Gevolg is een hoop
extra werk, vaak in de meest onmogelijke houdingen.
![]() |
![]() |
|
| Boven de toilettenruimtes (links boven het draaiorgel) komen de orgelkamers. | Begin van de bouw van de muren van de orgelkamer. |
![]() |
![]() |
Begin januari 2006 waren alle elf windlades helemaal gereviseerd.
In de tweede helft van januari werd er begonnen met de bouw van de orgelkamers.
Begin februari werden de shutter ramen geplaatst en eind februari, begin maart
zijn de kamers klaar. Omdat de ondergrond nogal stoffig is en we geen zin hebben
in verstopte pijpen, hebben we eerst een vloer gelegd voordat de houten
hoofdleiding werd geplaatst. Deze hadden we thuis al in elkaar geschroefd en in
Haarlem aan elkaar vastgemaakt.
Hierop komen de regulateurs te staan die voor revisie naar Engeland zijn
gebracht.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
De regulateurs zijn een niet te onderschatten onderdeel van een theaterorgel.
De blower vult de windleiding met lucht en als er geen regulateurs tussen de
hoofdleiding en de windlades zouden zitten, zouden alle pijpen zo tegen het
plafond geblazen worden.
Op zich een spectaculair gezicht, maar vanwege de hoge reparatiekosten niet echt
aan te bevelen.
Omdat er nog druk na werd gedacht over de indeling van de orgelkamers zijn we
verdergegaan met de aanleg van de windleiding van 35,5 cm. doorsnee, ja, Compton
orgels zijn echte luchtvreters, het plaatsen van de shutter bladen en het
vernieuwen van de daarbij behorende balgen 40 stuks maar liefst.
Elk frame heeft 10 bladen. Bij elk blad hoort een ‘aanvoer’ balg en een ‘rem’
balg anders gaat de boel zo klapperen bij het open en dicht doen.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Het relais werd geplaatst en de pijpen van de Tibia 16’ ( de enige houten
pijpen, de rest is allemaal metaal ) werden bij ons thuis schoon gemaakt en
opgeknapt. De vele scheuren die zichtbaar werden maakten duidelijk dat dit geen
overbodige luxe was.
Ondertussen waren de gereviseerde regulateurs klaar om samen met een zevende,
geschonken door organist Len Rawle, geplaatst te worden. De windlades en
windleidingen werden geïnstalleerd.
Midden september 2006 kregen we bezoek van twee Engelsen die beide veel van
Comptons weten en die hebben meegeholpen om de windlades iets hoger te zetten en
de regulateurs in te regelen.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
De bedrading van de windlades werden weer aan het relais vast gesoldeerd, een
precies en tijdrovend klusje.
In november werden de pijpen en andere orgelspullen uit Hillegom opgehaald en
naar Haarlem gebracht. De pijpen werden weer op hun lade gezet en daarna begon
het ‘schoon’ spelen van de contacten, zowel in de speeltafel als in het relais,
afstelling van de shutters, balgen, magneten en ga zo maar door. In diezelfde
tijd hebben we hulp gekregen van twee enthousiaste technici die met de MIDI zijn
begonnen maar waar nodig meehielpen.
Begin februari 2007 werden de speeltafel en shutters van een nieuwe verflaag en
decoratie voorzien en het resultaat mag er wezen!
Ook de tremulanten en de toy counter werden gereviseerd.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
In februari werd besloten, op advies van Len Rawle, tot de aanschaf van een
open flute. Een bijpassende windlade werd gevonden en aangepast. In maart zijn
de pijpen van de open flute uit Engeland opgehaald, nagekeken en waar nodig
gerepareerd.
De revisie van de toy counter werd afgemaakt en geïnstalleerd. Dit was een klus
die met veel uitproberen gepaard ging om de juiste plek te vinden.
In juli werden twee nieuwe tremulanten gekocht en in augustus geplaatst. Rond
diezelfde periode werd er een begin gemaakt om de kabels van de windlades klaar
te maken voor het MIDI systeem en een aantal gebroken, beschadigde pijpen werd
gerepareerd.
In september komen Len Rawle en een intonatie expert om het orgel goed te
stemmen en de pijpen hun uiteindelijke klankkleur te geven.
Op 3 november zal het grote
openingsconcert worden gehouden.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |

Jahaa, het is zover. De Compton krijgt een digitale sturing.
Waarom ? Het oude relaispaneel is versleten. U moet natuurlijk beseffen dat dit
al zo'n 80 jaar oud is. Op elektrogebied is dat mega-oud.
Tevens worden de relais die stuk voor stuk veel contacten moeten trekken ook
langzaam, wat het spelen niet bevordert.
![]() |
![]() |
De bekabeling van het orgel naar de orgelkamer is ook oud en versleten.
Vooral de stekers die de aansluiting maken naar de speeltafel.
Hierboven ziet u de Digitale printen op een bord uitgeklapt aan de achterzijde
van de speeltafel.
Het ene teamlid zit achter de speeltafel alle bedrading uit te zoeken en te
solderen van de contacten van de speeltafel naar de printen.
Het andere teamlid zit achter de Laptop waar alle technische gegevens nauwkeurig
worden bijgehouden.
Tevens zit het besturingssysteem van de Midi ook op de laptop.
De Solid State (zoals de uitsturing genoemd wordt) en dus de Midi worden
ondersteund door de printen van het type OPUS 2.
Een zeer betrouwbaar systeem wat in veel kerkorgels en theaterorgels gebruikt
wordt met veel succes.
![]() |
![]() |
Bijkomend voordeel is dat de dikke kabel van de speeltafel naar de orgelkamer
weg kan. Niet meer nodig.
Er zullen veel minder problemen zijn in de contacten, stekers, magnetische
inductie en niet te vergeten ....
de nieuwe kabel kan veel dunner (zo dik als een microfoonkabel) en veel langer.
Dus kunnen we de speeltafel op een mooiere plek plaatsen tijdens een concert.
Alle besturingen zullen feilloos werken, niet meer haperen.
Ook kunnen wij nu concerten opnemen via Midi om zo later het concert te kunnen
naspelen.
Tevens is alles herprogrammeerbaar. Dus als er een register of functie bij moet
komen, geen probleem.
Het programmeren is wel een kunst hoor maar we zijn druk aan het leren. De
vorderingen zijn goed.
| Over ouderdom gesproken ... Tijdens het voor de
zoveelste keer verplaatsen van de speeltafel hoorden we ineens: "Plop
.... Krrrrr". Dus direct maar 4 nieuwe wieltjes plaatsen. Dat scheelt een heleboel. |
![]() |
Wij hopen dat u heeft genoten van de terugblik ‘van begin tot einde’ en dat u een idee heeft gekregen van het werk dat zo’n orgel meebrengt.