Terug naar Hoofdmenu

 

Zoals je weet is de techniek van een Compton Theaterorgel geen moderne elektronische techniek.
Je weet wel, zo eentje met IC's, op-amps, Transistoren, Mosfets en nog veel meer "intelligente" digitale apparatuur.

Nee hoor, de oude techniek is verbluffend ingenieus bedacht en uitgevoerd.
Een resetknopje, die de Compton ook heeft is niet zomaar een resetknopje.

Allereerst even wat eigenschappen van het Compton Theaterorgel:

De Compton stond bekend als een 3/11 orgel.
de "3" staat voor het aantal klavieren ofwel manualen en
de "11" voor het aantal ranks die het orgel heeft.
Maar omdat het orgel een "Open Flute"-rank erbij gekregen heeft is de Compton een 3/12 orgel geworden.

Hier de opstelling van de windlades van het Comptonorgel
te Haarlem.

De pijpen zijn in twee kamers verdeeld.
Dit geeft een geweldig effect dankzij de 2 aparte zwelpedalen
die de linkerkamer en rechterkamer m.b.v. de shutters
opent en sluit.

Nieuwe dispositie na revisie speeltafel in 2013

             
Pedaal onderste rij       Accompaniment 2nd touch backrail    
acoustic bass 32 BASS   traps to 2nd touch   TRAPS
tuba  o 16 TUBA   tuba  o 8 TUBA
diaphone 16 DIAPH   diapason 8 DIAP
tibia bass  o 16 TIBIA   tibia  o 8 TIBIA
bourdon 16 BOURD   solo to accomp 2nd    
tromba  o 8 TROMB        
tuba  o 8 TUBA   Great bovenste rij    
octave 8 OCT   clarion  o 4 TUBA
tibia  o 8 TIBIA   octave 4 OCTAVE
clarinet  o 8 CLAR   tibia  o 4 TIBIA
violoncello 8 CELLO   viola 4 VIOLA
flute 8 FLUTE   violin 4 VIOLIN
tibia  o 4 TIBIA   violin celeste 4 CEL
piano 16 PIANO   flute 4 FLUTE
piano 8 PIANO   open flute 4 O.FLT
Pedaal bovenste rij       tibia twelfth  o 2 2/3 TIBIA
bass drum tap f       twelfth 2 2/3 12TH
bass drum tap p       ocarina  o 2 OCAR
drum roll       fifteenth 2 15TH
snare drum       flautino 2 FLAUT
cymbal tap       tierce 1 3/5 TIERCE
cymbal crash       xylophone  o 4 XYLO
triangle       glockenspiel  o 4 GLOCK
traps to 2nd touch   TRAPS   orchestra bells  o 4 BELLS
accomp to pedal   ACC   vibraphone 4 VIBRA
great to pedal   GREAT   sub octave   SUB
solo to pedal   SOLO   unison off    
        octave   OCTAVE
Accompaniment onderste rij       Great backrail    
contra viola tc 16 VIOLA   piano 16 PIANO
vox humana tc  o 16 VOX   piano 8 PIANO
tuba  o 8 TUBA   piano 4 PIANO
muted trumpet  o 8 TRUM   Great 2nd touch backrail    
diapason 8 DIAP   solo to great 2nd   SOLO
tibia clausa  o 8 TIBIA        
clarinet  o 8 CLAR   Solo onderste rij    
violoncello 8 CELLO   contra tuba  o 16 TUBA
violin 8 VIOLIN   contra tibia  o 16 TIBIA
violin celeste 8 CEL   violoncello tc 16 CELLO
flute 8 FLUTE   tromba  o 8 TROMB
open flute 8 O.FLT   tuba  o 8 TUBA
vox humana  o 8 VOX   muted trumpet  o 8 TRUM
Accompaniment bovenste rij       diapason 8 DIAP
octave 4 OCT   tibia  o 8 TIBIA
tibia  o 4 TIBIA   clarinet  o 8 CLAR
viola 4 VIOLA   violoncello 8 CELLO
violin 4 VIOLIN   violin 8 VIOLIN
violin celeste 4 CEL   violin celeste 8 CEL
flute 4 FLUTE   flute 8 FLUTE
open flute 4 O.FLT   vox humana  o 8 VOX
vox humana  o 4 VOX   tibia  o 5 1/3 TIBIA
twelfth 2 2/3 12 TH   Solo bovenste rij    
flautino 2    FLAUT   tibia  o 4 TIBIA
piano 8 PIANO   violin 4 VIOLIN
vibraphone 4 VIBRA   violin celeste 4 CEL
octave   OCT   flute 4 FLUTE
Accompaniment backrail       tibia twelfth  o 2 2/3 TIBIA
snare drum       ocarina  o 2 OCAR
tom-tom       piano 8    PIANO
chinese block       xylophone  o 4    XYLO
tambourine       glockenspiel  o 4    GLOCK
castagnets       orchestra bells  o 4    BELLS
sleigh bells       vibraphone 4    VIBRA
sandblock       carillon    
        chimes    
Great onderste rij       sub octave   SUB
tromba tc  o 16 TROMB   octave   OCT
tuba  o 16 TUBA   Solo backrail    
trumpet tc  o 16 TRUM   great to solo 8     
diaphone 16 DIAPH   great to solo 4     
tibia  o 16 TIBIA   great to solo 3 1/5  
cello tc 16 CELLO   great to solo 2 2/3  
bourdon 16 BOURD        
vox humana tc  o 16 VOX   Tremulants backrail    
tromba  o 8 TROMB   diapason flute cello viol celeste    
tuba  o 8 TUBA   clarinet trumpet    
muted trumpet  o 8 TRUM   tibia    
diapason 8 DIAP   vox    
tibia clausa  o 8 TIBIA   tromba tuba    
clarinet  o 8 CLAR   vibra motor on    
violoncello 8 CELLO
violin 8 VIOLIN
violin celeste 8 CEL
flute 8 FLUTE
open flute 8 O.FLT
vox humana  o 8 VOX

 

Serienummer: A 276

Speeltafel: 3 manualen + pedaal
Het pijpwerk staat opgesteld in 2 kamers.
 

Linker orgelkamer (Main):

 

 

Rechter orgelkamer (Solo):

Linker orgelkamer (Main): Diapason (prestant) 85 pijpen
Stopped Flute 85 pijpen
Violoncello 73 pijpen
Viola di Gamba 85 pijpen
Celeste 61 pijpen

Tibia (wijd gedekt) 97 pijpen
Tuba 85 pijpen
Vox Humana 73 pijpen
Trumpet 61 pijpen
Clarinet 61 pijpen
Trombola 61 pijpen

Xylofoon 3 oktaven
Glockenspiel 3 oktaven
Chimes (buisklokken) 1 oktaaf

Piano

 

Percussies:

Effecten:

Tremulanten:

 



Tractuur:

Windmachine:

Bass Drum, Snare Drum, Cymbal, Triangle, Chinese Block, Tambourine, Castagnets, Sleigh Bells.

Sirene, Auto Claxon, Firebell, 2 Vogelgeluiden, Stoomboot.

1 - diapason flute cello viol celeste
2 - clarinet trumpet
3 - tibia
4 - vox
5 - tromba tuba

Elektro-pneumatisch met volledig elektrische speeltafel en relais.

 Een 5-traps centrifugaal luchtpomp van het merk Crompton. De luchtinlaat bevindt zich aan de staartzijde van de as.


Elke opeenvolgende kamer van deze pomp brengt een iets hogere druk. Deze blower is niet gebouwd op druk maar op opbrengst. De werkdruk van de blower ligt boven de 1 kg/cm.
De as van de blower is gelagerd in zelfcentrerende lagers, die opgesloten liggen in een gietijzeren huis, afgedicht door deksels. De lagers rusten tegen een borst op de as en worden gesteld met cilindermoeren. In de voor- en achterzijde van het huis zijn een aantal deksels met vetpotten gemonteerd om de lagers te smeren.
Afhankelijk van de belasting bedraagt het toerental ongeveer 1400 omw./min.
Lager koppelingszijde zelfcentrerend: 40k97p binnenring, 40b97 binnenbuiten, 4097 buitenring.
Lager staartzijde idem.
De blower wordt aangedreven door een 10 pk elektromotor, merk Crompton Parkinson no. 9121059
1420 omw./min, 380 volt, 15 Amp, rotor 23 Amp. Zowel de velden als het anker zijn gewikkeld.
Motorlager koppelingzijde: CRM 13 DH (c2) Skefko lagers
Motorlager staartzijde: Hofman Ms 13.5 v2
De gelagerde rotor is voorzien van een axiaal en een radiaal lager, 3 sleepringen en een dubbele pully voor het aandrijven van de dynamo. Dit geschiedt met 2 V-snaren type A 63.
Koppeling: Conische klembuspassing met pen een rubber stootplaat, R & M ismjs 1 ⅛, motorpully 161 mm, dynamopully 140mm. 2 V-snaren A 63.

Via de door de elektromotor aangedreven dynamo voorzag het orgel, voordat het geplaatst werd in Haarlem, zich in eigen stroomvoorziening voor de speeltafel en het relais.

De dynamo is gefabriceerd bij Metropolitan Vickers onder serienummer 13639.b.6, type D4/1514 1/B 5015-1, 2-fasig, 600 watt, 1450 omw./min., Full load 12 15 volt, 50 Amp., Brush Z 1023735.
Glijlagers met ringsmering en afstandringen 28 x 19,5. Maximum dikte 2.15 en minimum dikte 1.6 mm. De velden van de dynamo kunnen gesteld worden t.o.v. het anker, door de vulplaten te vermeerderen of te verminderen.

In Haarlem is na de herplaatsing gekozen voor een nieuwe, moderne, externe schakelende voeding . Deze levert een constante spanning van 16 volt 50 amp.
De spanning zal door variaties in het toerental van de blower constant blijven.

 

Speeltafel met registers voor revisie Speeltafel met registers na revisie (www.theaterorgel.nl is in foto geplaatst)

 
 

De oliegedempte regulateur zorgt bij het opstarten van de blower voor een rustig aanlopen van de motor, door het voorschakelen van weerstanden start de motor rustig op. Naar gelang het toerental stijgt, en de luchtdruk dus ook, worden minder weerstanden voorgeschakeld en zal de motor automatisch naar zijn vaste toerental oplopen.
 

Zonder deze voorziening zou de startstroom zo hoog zijn dat de 3 x 35 Ampre zekeringen direct door zouden slaan!
Bij andere orgels moet men vaak zelf de motor starten en handmatig steeds een trap opschakelen tot het maximale toerental is bereikt.
Voor deze Compton dus een, zeker voor die tijd, luxe oplossing!

 

Terug naar Hoofdmenu