Terug naar Hoofdmenu
Zoals je weet is de techniek van een Compton Theaterorgel geen
moderne elektronische techniek.
Je weet wel, zo eentje met IC's, op-amps, Transistoren, Mosfets en nog veel meer
"intelligente" digitale apparatuur.
Nee hoor, de oude techniek is verbluffend ingenieus bedacht en
uitgevoerd.
Een resetknopje, die de Compton ook heeft is niet zomaar een resetknopje.
Allereerst even wat eigenschappen van het Compton Theaterorgel:
De Compton stond bekend als een 3/11 orgel.
de "3" staat voor het aantal klavieren ofwel manualen en
de "11" voor het aantal ranks die het orgel heeft.
Maar omdat het orgel een "Open Flute"-rank erbij gekregen heeft is de Compton
een 3/12 orgel geworden.
| Hier de opstelling van de windlades van het Comptonorgel te Haarlem. De pijpen zijn in twee kamers verdeeld. |
 |
| Pedaal: Piano 16´ Diaphone 16´ Tuba 16´ Tibia 16´ Diapason 8´ Tibia 8´ Cello 8´ Flute 8´ Tuba 8´ Clarinet 8´ Tibia 4´ Bass Drum Tap F Bass Drum Tap P Drum Roll Snare Drum Cymbal Tap Cymbal Crash Triangle Traps to Second Touch Accompaniment to Pedal Great to Pedal Solo to Pedal |
Accompaniment: Bourdon 16´ |
| Pedal Pistons: Sirene |
Snare Drum Tom-Tom Chinese Block Tambourine Castagnets Sandblocks Sleigh Bells Solo to Accompaniment Traps to Second Touch Second Touch Tuba 8´ Tibia 8´ Solo to Accompaniment |
x = Cymbal Crash, Bass Drum F, Cymbal Tap
| Great: Diaphone 16´ Tuba 16´ Tibia 16´ Cello 16´ Trombola 16´ Tuba 8´ Diapason 8´ Tibia 8´ Cello 8´ Flute 8´ Trombola 8´ Celeste 8´ Vox Humana 8´ Trumpet 8´ Clarinet 8´ Tuba 4´ Octave 4´ Tibia 4´ Viol (Cello) 4´ Celeste 4´ Fifteenth (Viola) 2´ Piano 8´ Quartane II xx Second Touch: Solo to Great |
Solo: Tuba 16´ Tibia 16´ Cello 16´ Trombola 16´ Tuba 8´ Diapason 8´ Tibia 8´ Cello 8´ Violin (Viola) 8´ Celeste 8´ Vox Humana 8´ Trumpet 8´ Clarinet 8´ Trombola 8´ Tuba 4´ Tibia 4´ Viol (Cello) 4´ Tibia 2 ⅔´ Twelfth (Flute) 2 ⅔´ Ocarina (Tibia) 2´ Flautino (Flute) 2´ Tierce (Flute) 1 3/5´ Quartane II xx Xylofoon Glockenspiel Orchestra Bells Piano 16´ Piano 8´ Piano 4´ Chimes Sub Octave Super Octave xx = Flute 1´ / 1 ⅓´ |
Serienummer: A 276
Speeltafel: 3 manualen + pedaal
Het pijpwerk staat opgesteld in 2 kamers.
| Linker orgelkamer (Main):
Rechter orgelkamer (Solo): |
Linker orgelkamer (Main): Diapason (prestant) 85 pijpen Stopped Flute 85 pijpen Violoncello 73 pijpen Viola di Gamba 85 pijpen Celeste 61 pijpen Tibia (wijd gedekt) 97 pijpen Tuba 85 pijpen Vox Humana 73 pijpen Trumpet 61 pijpen Clarinet 61 pijpen Trombola 61 pijpen Xylofoon 3 oktaven Glockenspiel 3 oktaven Chimes (buisklokken) 1 ½ oktaaf Piano |
| Percussies: Effecten: Tremulanten:
Windmachine: |
Bass Drum, Snare Drum, Cymbal, Triangle, Chinese Block,
Tambourine, Castagnets, Sleigh Bells. Sirene, Auto Claxon, Firebell, 2 Vogelgeluiden, Stoomboot. 1 - Diapason, St. Flute, Violoncello, Viola di Gamba en Celeste Elektro-pneumatisch met volledig elektrische speeltafel en relais. Een 5-traps centrifugaal luchtpomp van het merk Crompton. De luchtinlaat bevindt zich aan de staartzijde van de as. |
Elke opeenvolgende kamer van deze pomp brengt een iets hogere druk. Deze blower
is niet gebouwd op druk maar op opbrengst. De werkdruk van de blower ligt boven
de 1 kg/cm².
De as van de blower is gelagerd in zelfcentrerende lagers, die opgesloten liggen
in een gietijzeren huis, afgedicht door deksels. De lagers rusten tegen een
borst op de as en worden gesteld met cilindermoeren. In de voor- en achterzijde
van het huis zijn een aantal deksels met vetpotten gemonteerd om de lagers te
smeren.
Afhankelijk van de belasting bedraagt het toerental ongeveer 1400 omw./min.
Lager koppelingszijde zelfcentrerend: 40k97p binnenring, 40b97 binnenbuiten,
4097 buitenring.
Lager staartzijde idem.
De blower wordt aangedreven door een 10 pk elektromotor, merk Crompton Parkinson
no. 9121059
1420 omw./min, 380 volt, 15 Amp, rotor 23 Amp. Zowel de velden als het anker
zijn gewikkeld.
Motorlager koppelingzijde: CRM 13 DH (c2) Skefko lagers
Motorlager staartzijde: Hofman Ms 13.5 v2
De gelagerde rotor is voorzien van een axiaal en een radiaal lager, 3
sleepringen en een dubbele pully voor het aandrijven van de dynamo. Dit
geschiedt met 2 V-snaren type A 63.
Koppeling: Conische klembuspassing met pen een rubber stootplaat, R & M ismjs 1
⅛”, motorpully ø 161 mm, dynamopully ø 140mm. 2 V-snaren A 63.
Via de door de elektromotor aangedreven dynamo voorzag het orgel, voordat het
geplaatst werd in Haarlem, zich in eigen
stroomvoorziening voor de speeltafel en het relais.
De dynamo is gefabriceerd bij Metropolitan Vickers onder serienummer 13639.b.6,
type D4/1514 1/B 5015-1, 2-fasig, 600 watt, 1450 omw./min., Full load 12 – 15
volt, 50 Amp., Brush Z 1023735.
Glijlagers met ringsmering en afstandringen ø 28 x 19,5. Maximum dikte 2.15 en
minimum dikte 1.6 mm. De velden van de dynamo kunnen gesteld worden t.o.v. het
anker, door de vulplaten te vermeerderen of te verminderen.
In Haarlem is na de herplaatsing gekozen voor een nieuwe,
moderne, externe schakelende voeding . Deze levert een constante spanning van 16
volt 50 amp.
De spanning zal door variaties in het toerental van de blower constant blijven.
Extra: Het orgel is uitgerust met het “Compton Selector
Mechanism” (patent) wat het mogelijk maakt om voorafgekozen registercombinaties
in een geheugen vast te leggen door de organist vanaf de speeltafel. Bij de
manuaalregistercombinaties kan tevens een passende pedaalregistercombinatie
gekozen worden.
8 presets voor het Solo manuaal
8 presets voor het Great manuaal
8 presets voor het Accompaniment manuaal
4 presets voor het pedaal.
6 afsluitingen
2 zwelpedalen (linker- en rechterorgelkamer)
1 crescendo-pedaal (volle werk)
| De oliegedempte regulateur zorgt bij het opstarten van
de blower voor een rustig aanlopen van de motor, door het voorschakelen
van weerstanden start de motor rustig op. Naar gelang het toerental
stijgt, en de luchtdruk dus ook, worden minder weerstanden
voorgeschakeld en zal de motor automatisch naar zijn vaste toerental
oplopen. |
|
Zonder deze voorziening zou de startstroom zo hoog zijn dat de 3 x
35 Ampère zekeringen direct door
zouden slaan! Bij andere orgels moet men vaak zelf de motor starten en handmatig steeds een trap opschakelen tot het maximale toerental is bereikt. Voor deze Compton dus een, zeker voor die tijd, luxe oplossing! |
